Fransa ile yürütülen 100 milyar avroluk FCAS savaş uçağı projesinin çökmesinin ardından Almanya, rotasını İngiltere, İtalya ve Japonya’nın yer aldığı GCAP ortaklığına kırdı. Fransa kendi jetini üretme kararı alırken, Avrupa savunmasında kartlar yeniden dağıtılıyor.
Avrupa savunma sanayisinin en iddialı girişimlerinden biri olan Geleceğin Hava Muharebe Sistemi (FCAS) programının sonlanmasıyla birlikte altıncı nesil savaş uçağı rekabetinde dengeler tamamen değişti. İttifakın dağılmasının ardından Almanya, İngiltere, İtalya ve Japonya ortaklığında yürütülen Küresel Muharip Hava Programı’na (GCAP) katılmak için harekete geçerken, Fransa ise kendi milli savaş uçağını tek başına geliştirme yolunu seçti.
FCAS PROJESİ NEDEN İPTAL EDİLDİ?
Fransa ve Almanya öncülüğünde 2017’de temelleri atılan, 2019’da ise İspanya’nın dahil olduğu yaklaşık 100 milyar avro bütçeli FCAS projesi, Fransız Rafale ile Almanya ve İspanya’nın kullandığı Eurofighter Typhoon uçaklarının yerini alacak ortak bir platform üretmeyi hedefliyordu. Ancak dev proje, şirketler ve ülkeler arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle çıkmaza girdi. Fransız Dassault Aviation ile Avrupa havacılık devi Airbus; teknoloji paylaşımı, fikri mülkiyet hakları, projedeki liderlik yarışı ve üretim paylarının dağılımı konusunda ortak bir paydada buluşamadı.
Sektörel krizin yanı sıra ülkelerin askeri beklentileri de derin görüş ayrılıkları yarattı. Fransa geliştirilecek uçağın uçak gemilerinden havalanabilmesini ve nükleer mühimmat taşıma kapasitesine sahip olmasını şart koşarken, Almanya bu niteliklerin kendi askeri doktrini için öncelikli olmadığını savundu. Ortak bir konsept oluşturulamaması projenin sonunu getirdi.
ALMANYA YENİ İTTİFAKTA LİDERLİK HEDEFLİYOR
İptal kararının ardından hamle yapan Airbus Defence and Space yönetimi, İngiltere, İtalya ve Japonya’nın 2035 hedefleri doğrultusunda sürdürdüğü GCAP projesine katılmaya hazır olduklarını duyurdu. Almanya, bu yeni yapıya sadece sıradan bir katılımcı olarak değil, geliştirme ve üretim süreçlerinde doğrudan söz sahibi tam ortak statüsüyle girmeyi amaçlıyor. İtalyan savunma devi Leonardo da Almanya’nın mali gücü ve sanayi altyapısıyla projeye güç katacağını değerlendirirken, takvimin aksamaması gerektiğine dikkat çekiyor.
Berlin yönetimi öte yandan riskleri dağıtmak adına farklı alternatifleri de masada tutuyor. Airbus liderliğinde kurulan “Team Gen 6” konsorsiyumu ile kendi teknik altyapısını güçlendiren Almanya, ek F-35 alımları ve farklı uluslararası savunma projelerini de değerlendirme altında tutuyor.
FRANSA MİLLİ SAVAŞ UÇAĞI İÇİN DÜĞMEYE BASTI
Ortaklığın sona ermesiyle birlikte Fransa, Dassault Aviation yükleniciliğinde müstakil bir savaş uçağı programı başlattı. İlk teknoloji gösterim modelini 2032 yılına kadar gökyüzüyle buluşturmayı hedefleyen Paris yönetiminin projeye yeni ortaklar alıp almayacağı henüz netlik kazanmadı. Fransız ordusu, yeni nesil uçaklar envantere girene kadar mevcut Rafale filosunu F5 standardına yükselterek 2033 yılından itibaren daha gelişmiş bir hava gücüyle görev yapmayı planlıyor.
